| Kavram (Türkçe) | Kavram (İngilizce) | Tanım/Anlam |
| Adil Geçiş | Just Transition | Yeşil dönüşümün istihdam, gelir ve bölüşüm üzerindeki olumsuz etkilerini azaltarak dönüşümün maliyet ve kazanımlarını toplumsal açıdan hakkaniyetli biçimde paylaşma sürecidir. |
| “Bankalama” ve Ödünç Alma | “Banking” and Borrowing | Tahsisatların sonraki dönemlerde kullanılmak üzere saklanması veya gelecekteki tahsisatların bugünkü yükümlülükler için kullanılmasıdır. |
| Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) | Emissions Trading System (ETS) | Sera gazı salımlarına (emisyonlarına) bir üst sınır koyarak salım haklarını alınıp satılabilir tahsisatlara dönüştüren ve işletmeleri emisyonlarını azaltmaya teşvik eden piyasa temelli bir karbon fiyatlandırma mekanizmasıdır. |
| Dayanıklılık Döngüsü | Resilience Loop | Yeşil yatırımların enerji ve kaynak bağımlılığını azaltarak ekonomiyi dış şoklara karşı güçlendirdiği, azalan kırılganlığın da yeni yatırımları kolaylaştırdığı pekiştirici geri-besleme sürecidir. |
| Dayanıklılık Getirisi | Resilience Dividend | Yeşil dönüşüm yatırımlarının krizlerde önlediği kayıpların yanı sıra normal dönemlerde sağladığı daha düşük maliyet oynaklığı, enerji güvenliği ve öngörülebilirlik gibi ek ekonomik faydalardır. |
| Emisyon Yoğunluğu | Emissions Intensity | Birim ürün, enerji veya ekonomik değer başına ortaya çıkan sera gazı salımıdır (emisyonudur). |
| Fosil Enflasyonu | Fossilflation | Ekonominin petrol, doğal gaz ve kömür gibi fosil yakıtlara bağımlılığı nedeniyle bu kaynakların arzındaki daralma ve fiyatlarındaki artışların genel fiyat düzeyine yansımasıdır. |
| İklim Enflasyonu | Climateflation | Kuraklık, sel, aşırı sıcaklık ve diğer iklim olaylarının, üretimi ve tedarik zincirlerini aksatarak özellikle gıda, enerji ve temel girdilerin fiyatlarını yükseltmesidir. |
| Karbon Fiyatlandırması | Carbon Pricing | Sera gazı salımına vergi veya ETS tahsisat fiyatı yoluyla parasal bir maliyet yüklenmesidir. |
| Karbon Vergisi | Carbon Tax | Fosil yakıtların veya ekonomik faaliyetlerin yol açtığı sera gazı emisyonlarına, salınan her bir ton karbondioksit eşdeğeri üzerinden uygulanan ve kirletmenin maliyetini fiyatlara yansıtmayı amaçlayan vergidir. |
| Karbondioksit Eşdeğeri (CO₂ Eşd.) | Carbon Dioxide Equivalent (CO₂e) | Farklı sera gazlarının iklim üzerindeki etkilerini karbondioksitin etkisi cinsinden ifade eden ortak ölçü birimidir. |
| Kıyas Değeri | Benchmark Value | Bir sektör veya ürün grubu için belirlenen ve ücretsiz tahsisat miktarının hesaplanmasında kullanılan referans emisyon yoğunluğudur. |
| Mutlak Emisyon Üst Sınırı | Absolute Emissions Cap | Üretim miktarından bağımsız olarak, belirli bir dönemde salınabilecek toplam sera gazı miktarına konulan sınırdır. |
| Net Sıfır Emisyon | Net-Zero Emissions | Atmosfere salınan insan kaynaklı sera gazları ile azaltım ve giderim yoluyla atmosferden çekilen sera gazlarının dengelenmesidir. |
| Piyasa İstikrar Mekanizması | Market Stability Mechanism | Tahsisat arzına veya fiyatına müdahale ederek karbon piyasasındaki aşırı fiyat dalgalanmalarını sınırlamayı amaçlayan düzenlemeler bütünüdür. |
| Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) | Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) | İthal ürünlerin içerdiği emisyonlara, üretildiği ülkede fiilen ödenen karbon bedelini de dikkate alarak karbon maliyeti yükleyen AB düzenlemesidir. |
| Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri (SKH) | Sustainable Development Goals – SDGs) | Birleşmiş Milletler tarafından 2030 Gündemi kapsamında kabul edilen; yoksulluğun azaltılması, eşitsizliklerin giderilmesi, çevrenin korunması ve sürdürülebilir refahın sağlanmasını amaçlayan, birbiriyle bağlantılı 17 küresel hedeftir. Türkiye’de bunlar bazen Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları (SKA) olarak da adlandırılmaktadır. |
| Tahsisat | Emissions Allowance | ETS kapsamında belirli bir dönemde bir ton karbondioksit eşdeğeri sera gazı salma hakkını temsil eden, kaydî olarak ihraç edilen ve alınıp satılabilen emisyon iznidir. |
| Ücretsiz Tahsisat | Free Allocation | İşletmelere ETS kapsamındaki uyum maliyetlerini ve karbon kaçağı riskini sınırlamak amacıyla ihale yapılmadan verilen emisyon hakkıdır. |
| Yeşil Enflasyon | Greenflation | Yeşil dönüşüm sırasında karbon fiyatlandırması, yeni yatırım gereksinimleri ve kritik mineral ile temiz teknoloji girdilerine yönelik talebin arzdan hızlı artması nedeniyle ortaya çıkan fiyat baskılarıdır. |
| Yoğunluk-Ölçek Geri Tepmesi | Intensity–Scale Rebound Effect | Yoğunluk-Ölçek Geri Tepmesi, verimlilik artışının birim maliyetleri düşürerek ek üretim veya tüketimi teşvik etmesi ve böylece beklenen enerji ya da emisyon tasarrufunun kısmen veya tamamen aşınmasıdır. |